Tężec dalej groźny

Fachowo

Tężec (Tetanus) – choroba zakaźna wywoływana przez beztlenowe bakterie z rodzaju Clostridium tetani, czyli laseczkę tężca. Tężec jest chorobą swoistą, tzn. powodowany jest wyłącznie przez ten rodzaj zarazków. Laseczka tężca jest ścisłym beztlenowcem; występuje w glebie, w kurzu ulicznym, oraz w przewodzie pokarmowym i odchodach zwierząt (zwłaszcza koni). Bakterie wytwarzają przetrwalniki, odporne na niekorzystne warunki środowiska.

Objawy i przebieg kliniczny

Tężec rozwija się od kilku do kilkudziesięciu dni; przyjęto uważać, że im dłuższy okres jego wylęgania, tym łagodniejszy przebieg. Atakuje przede wszystkim układ nerwowy. Na tym etapie tężec podzielić należy na: uogólniony, mózgowy i miejscowy. Wybuch choroby uogólnionej poprzedzają zazwyczaj pewne zwiastuny. Pojawia się bezsenność, brak możliwości skupienia się, drażliwość, złe samopoczucie, bóle mięśni, nadmierna potliwość oraz zaczerwienienie twarzy. Objawy te utrzymują się aż do właściwego napadu tężcowego. Napad tężcowy polega na jednoczesnym, silnym kurczu mięśni danej części ciała. Są to napadowe prężenia wybranych grup mięśni, kurcze są niezwykle bolesne. Zazwyczaj występują szczękościsk i sztywność karku, pojawia się tzw. uśmiech sardoniczny (grymas tężcowy), który oczywiście nie ma nic wspólnego z zadowoleniem. Gdy kurcze obejmą mięśnie oddechowe i mięśnie krtani, może dojść do poważnych problemów z oddychaniem i jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia. Leczenie prowadzi się w warunkach szpitalnych i polega ono na podawaniu środków zwiotczających mięśnie, zapewnieniu choremu spokoju i umieszczeniu go w zacienionym pomieszczeniu. Wszelkie zewnętrzne bodźce mogą bowiem indukować i wzmagać kurcze. W przebiegu tej choroby czas jest czynnikiem decydującym; chorego, który przeżyje tydzień, można uważać za uratowanego.

tężec objawy

Źródło: fineartamerica.com

Tężec mózgowy występuje w przypadku urazów i uszkodzeń w obrębie głowy. Okres jego inkubacji jest zdecydowanie krótszy, przebieg zaś ostry i gwałtowny. W tym przypadku toksyny atakują nerwy czaszkowe, stan chorego szybko się pogarsza. Leczenie objawowe.

Nieleczony tężec uogólniony i mózgowy zazwyczaj kończy się śmiercią. W przypadku podjęcia leczenia, nawet prowadzonego w oddziale intensywnej terapii, śmiertelność jest wysoka i sięga 50%

Tężec miejscowy jest najłagodniejszą formą choroby, śmiertelność w jego przypadku wynosi tylko 1%. Objawia się bólem, kurczami mięśni oraz sztywnością w okolicy zranienia. Wymaga konsultacji lekarskiej, w niektórych przypadkach może przejść w tężec uogólniony.

Subiektywnie

Zdecydowana większość z nas (o ile nie wszyscy) była szczepiona przeciwko tężcowi w okresie niemowlęcym, dziecięcym, a potem jako młodzież. Dawek było całe mnóstwo i, o ile nie było przeciwwskazań, szczepionka była skojarzona z przeciwciałami błonicy i krztuśca. Niestety, odporność na tężec nie utrzymuje się na stałym, wysokim poziomie przez całe życie i u osób dorosłych zaleca się podawanie dawek przypominających co 10 lat. To jednak i tak może nie wystarczyć w przypadku naprawdę głębokiego zranienia, dodatkowo zanieczyszczonego ziemią, odchodami, bądź w wypadku pogryzienia. Spotkałem się z przypadkiem nastąpnięcia na zardzewiały gwóźdź, będący elementem zawalonej stodoły. Rana była bardzo głęboka i wystąpiła tutaj większość czynników narażenia, w efekcie czego pacjentowi zaaplikowano zarówno szczepionkę, jak i anatoksynę przeciwtężcową. Przy mniej niebezpiecznych urazach, np. zacięcie się w palec brudnym nożem, często wystarczy podanie samej szczepionki. Organizm zdąży wtedy wyprodukować przeciwciała, zanim bakterie uwolnią swój jad. Warto mieć świadomość, że prawdopodobnie niejednokrotnie w naszym życiu uniknęliśmy zachorowania na tężec, właśnie za sprawą odporności nabytej dzięki szczepieniom. W przypadku braku tej ochrony, każdy wypadek rowerowy w dzieciństwie, każde starte kolano i skaleczenie niosłoby ze sobą poważne ryzyko. Tak jak w średniowieczu, gdzie umieralność młodych ludzi była zatrważająca. Przykład ten chyba najdobitniej obrazuje, jak wiele zawdzięczamy rozwojowi medycyny.

Od lat 90-tych ubiegłego wieku tężec jest problemem osób starszych powyżej 60 r.ż. W tej grupie wieku miano przeciwciał ochronnych posiada zaledwie co czwarta osoba (w grupie dzieci, młodzieży i młodych dorosłych 80%), są także zarejestrowane zgony z powodu tężca. W 2007 r. na sześć zachorowań mężczyzn po 49 r.ż. trzy zakończyły się zgonem, a z 12 kobiet chorych sześć zmarło. Ogólna śmiertelność w 2007 r. z powodu tężca wyniosła 47%.

Źródło:
Paradowska-Stankiewicz I. Szczepienia przypominające przeciw błonicy i krztuścowi. Zakażenia 1/2012.

Tężec w dalszym ciągu jest chorobą niebezpieczną i bardzo problematyczną w leczeniu, dlatego, tak jak w każdym przypadku, najważniejsza jest profilaktyka. Należy pilnować kalendarza szczepień u dzieci. Jeśli wykonujemy zawód wysokiego ryzyka (np. rolniczy) powinniśmy co 10 lat przyjmować dawkę przypominającą szczepionki. Laseczka tężca, jako bakteria beztlenowa jest bardzo wrażliwa na środki utleniające, np. na wodę utlenioną. Warto więc dokładnie oczyszczać każdą, najmniejszą nawet ranę i przemywać ją tym roztworem, a w przypadku większych urazów, zawsze zwracać się o fachową pomoc. Bo jakże wielką ironią losu byłaby śmierć w wyniku tej prymitywnej i doskonale rozpoznanej choroby, której wystąpieniu możemy z powodzeniem zaradzić.

Jeśli spodobał Ci się mój blog i chciałbyś poczytać zabawne teksty niemedyczne mojego autorstwa, serdecznie zapraszam na swoją drugą stronę internetową:

logo

Author: Buster

18 stories / Browse all stories
  • Mila Solshine (1 rok ago)
    A to bardzo ciekawa informacja, tj. że B12 zmagazynowana w…
  • Buster (2 lata ago)
    Dzięki, to bardzo miłe! Wiesz, zdarza mi się żałować, i…
  • Joanna Kwasigroch (2 lata ago)
    Masz takie dobre podejście, predyspozycje. Może jednak warto było zostać…
  • kometax (2 lata ago)
    Ja przed wzięciem ketonalu zjadam suchą bułkę rozmoczoną w wodzie…

Nowe zdjęcia »